Skip to main content

Posts

Showing posts from October, 2023

रङ्गली १९६८

हालै गएको भल बाडीले ठूलो विनाश ल्यायो। यो  प्राकृतिक भन्दा मानवीय हस्तक्षेपको कारण त्रासदमय प्रकोप भएको देखिन्छ। घटना  अक्टोबर चार तारिख घटेको देखेर 1968 को भल बाडीको स्मृति हुनेले यसको परिप्रेक्ष्यमा हेरे। 1968 को घटना भने प्राकृतिक हो किनकि त्यो समय विकासका निर्माण तथा बन जङ्गलको नाश उति भएको थिएन। नद नदी आफ्नो प्राकृतिक रुपमा नै थिए।  1968 को त्रासदीको साक्षी भएको कारण आफ्नो स्मृतिमा रहेको अंकित गर्नु पर्ने आवश्यकता लागेर छ सात सालअघि यो लेख लेखिराखेको थिएँ। लेख रङ्गली बजारको स्मृतिमा लेखिएको हो। बजारमा घटेका घटनाहरूमा 4/10/1968 ज्यादै प्रभावशील हुनाले यो लेखभित्र परेको थियो। यसपालिको घटनाले मलाई आफ्नो लेख स्मरण गरायो। पानामा लेखिएका लेख मोबाइलको कि प्याडमा साफी गरेँ।  इतिहासको एक अध्याय हुनाले यसलाई यहाँ साझा गरिरहेछु। 4/10/1968 : रङ्गली बजार      रङ्गली बजारले झेल्नुपरेको सबैभन्दा भयानक घटना हो 4 अक्टोबर 1968 को भल पहिरो। एक साता अघिदेखि मुसलधारे पानी परिरहेको थियो। दिन रात एकैक्षण पनि रोकिएको थिएन पानी पर्ने क्रम। हुनत यसरी नै घनघोर वृष्टि हुने र...

Rongli Flood 1968 Amended

रङ्गली बजारले झेल्नुपरेको सबैभन्दा भयानक घटना हो 4 अक्टोबर 1968 को भल पहिरो। एक साता अघिदेखि मुसलधारे पानी परिरहेको थियो। दिन रात एकैक्षण पनि रोकिएको थिएन पानी पर्ने क्रम। हुनत यसरी नै घनघोर वृष्टि हुने र सानोतिनो भल पहिरो यस क्षेत्रमा सामान्य नै थियो। प्रत्येक वर्ष कुनै  न कुनै क्षेत्र पहिरोले बिगार गरेको हुन्थ्यो।बजारको पुरानो वासिन्दाले बताउँथे रङ्गलीमा धेरै वर्ष अघि पनि ठूलो भल आएको थियो र त्यतिबेला बजारभित्र नै भल पसेको थियो। तर त्यही प्रकारको घटना फेरि दोहोरिएको थिएन। बीस पच्चीस वर्ष अघिसम्म खोला उति गहिरिएको थिएन। 1960 को दशकसम्ममा भने खोला धेरै गहिरिएर बगेको देखिन्थ्यो। बजारबाट खोला देखिँदैन थियो। बजारको सतहभन्दा खोला धेरै मुनि बगेको हुनाले खोला बडेर आए पनि बजारभित्र पस्न सक्ने वा बजार डुवानमा पर्ने सम्भावना देखिँदैन थियो। यसपालि घनघोर वृष्टि भइरहेको भए पनि जनजीवन सामान्य चलिरहेको थियो। गाडी आवत जावत गरिरहेकै थिए। कालेबुङ जाने गान्तोक जाने बाटो खुला थियो र दैनिक सेवा दिइरहेका थिए। बजार शान्त र आश्वस्त नै थियो। रात परिसकेको थियो। अचानकको खोला बडेर गर्जनको आवाज आउन थाल्यो। हा...