Skip to main content

Posts

Showing posts from October, 2024

Deafness

बहिरोपनको अनुभूति  मेरी आमाले कान सुन्नु हुँदैन थियो। म सानै छँदा मेरी आमाले कसैलाई भनेकी सुनेको थिएँ। एकपटक जरोले निकै सताउँदो तितो धेरै सेवन गरेकी थिई। त्यसैले कान बहिरो हुन पुग्यो। अनि मलाई लागेको थियो हामीले तितो खानु नहुने रहेछ। तितो खाए कान नसुन्ने हुने रहेछ।  यो समय आमाको उमेर चालिस पचासको हुनुपर्छ। आमालाई उहाँको  जन्मतिथि थाहा थिएन। वास्तवमा आफ्नो  जन्म ठाउँ पनि थिएन। आमा आपा को थिए उहाँ अनभिज्ञ रहनु भयो जीवनभर। 2008 को जनवरी महीनामा 93 वर्षको उमेरमा परलोक हुनुभयो। आमाको कान कम सुनाइले हामीलाई दिग्दार हुन्थ्यो। कुनै पनि कुरा एकपटक होइन पटक पटक गरेर भन्नुपर्ने। यसो समय समयमा केही लामो दोहोरो बातचित गर्न कठिन। तर त्यतिबेला मलाई चेतना भएन पछि गएर यो समस्या आफैलाई पनि आइलाग्नेछ, कान सुन्न नसकिनुको पीडा आफैले पनि भोग्नु पर्नेछ। हामी चार भाइमध्ये श्रवण समस्या पहिलोपटक कान्छा भाइमा देखिएको हो। तर उतिबेला उसलाई त्यतिकै ठूलो समस्या भने भएन, अहिले पनि भएको छैन। कम सुने तापनि सामान्य जीवन सहज नै छ। मलाई मेरो श्रवण क्षमतामा ह्रास आएको पहिलोपटक लगभग पन्द्र सोह्र वर्ष अघि ...

बुद्ध विलीन

बौद्ध धर्म भारतबाट विलोप भएको पहिलोपटक मैले जवाहरलाल नेहरूको डिस्कभरी अफ इन्डिया नामक पुस्तकमा पढेको थिएँ। बौद्ध धर्मलाई भारतबाट निस्कासन गर्ने श्रेय कतिले शंकराचार्यलाई दिन्छन भने कतिले बख्तियार खिल्जीलाई दिन्छ जसले नालन्दा विश्वविद्यालय ध्वस्त पारेका थिए। के यही कारण थिए बौद्ध धर्मको विलुप्ति? यही प्रश्नको समाधान गर्न प्रयास गरेको छ चंद्रभूषणले आफ्नो पुस्तक "भारत से कैसे गया बुद्ध का धर्म" मा। लेखक चंद्रभूषण पेशाले पत्राकार हुन। एक पत्रकारको हैसियतमा चीन सरकारको निमन्त्रणामा 2015मा तिब्बत भ्रमण जुट्यो। तिब्बतको समृद्ध बौद्ध सभ्यता देखेर चंद्रभूषण विचलित हुन पुग्छ। बौद्ध धर्म भारतमा जन्मेर भारतमा विकास भएर विश्वमा पुगेका हुन। तर त्यही भारतबाट बौद्ध धर्म कसरी नामेट हुनुपुग्यो, कुन कारणले यसो भयो, भारतीयहरूले किन यसो गरे जस्ता प्रश्नले उसलाई विझायो। उनलाई आभास भयो बौद्ध धर्म निष्कासन एक आत्मघाती काम थियो। भारतलाई एक समतावादी समाजमा परिवर्तन गर्ने पहिलो प्रयास बुद्धबाट नै भएको हो। तर समाजलाई समतामूलक बनाउने बुद्धलाई खेदाए। यसको कारणको जरा खोदल्ने प्रयासबाट ने यो पुस्तक जन्मेको ...