Skip to main content

Posts

Showing posts from April, 2022

भीम ठटाल भूमिका

    सिक्किम , साहित्य अनि कवि भीम ठटाल                                       पेम्पा तामाङ            सिक्किममा साहित्यको गतिविधिको शुरुआत अपतन साहित्यदेखि मानिलिनु हो भने सात दशक बडी हुन लागेको ठहर हुन्छ। प्रारम्भिक चरणमा तर सिक्किमको साहित्य लेखन अग्रता शिक्षित र सापेक्षित सम्पन्न समूहबाट भएको देखिन्छ। यस समूहमा रहेका साहित्यकारहरूमा तुलसी अपतन पछि गएर उत्तर बंगाल विश्वविद्यालयको प्रोफेसर  भए। पदमसिहं सुब्बा विशेष सचिव थिए भने हरिप्रसाद प्रधान नेपालको सर्वोच्च न्यातलयको प्रथम मुख्य न्यायाधीश। चन्द्र दास राई आइएएस भइ सिक्किम सरकारको सचिव हुन पुगे। अगमसिंह तामाङ पनि सम्पन्न थिए। हुनत त्यतिबेला शिक्षाको प्रचार भएको थिएन र निरक्षरता व्यापक थियो। यसैले साहित्य सीमित वर्गमा रहेको मानिलिन सकिन्छ। नभन्दै यसले सिक्किमको साहित्यको एक विशेष परिच...

जस योन्जन

डा जस योञ्जन प्यासीको दृष्टिमा  लक्ष्मी निबन्ध सङ्ग्रह                    पेम्पा तामाङ           डा जस योञ्जन प्यासी नेपाली साहित्य जगतमा एक प्रतिष्ठित नाम हो। बहुमुखी प्रतिभा सम्पन्न लेखक प्यासीले आज पर्यन्त तेह्र कृतिहरू पाठक समक्ष उभ्याइसक्नु भएको छ भने प्रकाशन गृहबाट पाठकमा आउन तीनचार कृतिहरू तयार देखिन्छन्। उहाँले गीत , नाटक , कथा , निबन्ध , समालोचना , उपन्यास जस्ता विभिन्न विधाहरूमा आफ्नो विद्वत दृष्टि राख्नु भएको छ र सिर्जनशीलताको एक उत्तम परम्परा बसाउनु भएको छ। उहाँ लेखनमा मात्र नरहेर एक कुशल वक्ता र उदघोषक पनि हुनु भएको समयले पहिचान गरिसकेको छ।      डा प्यासीले आफ्नो प्राज्ञदृष्टि नेपाली साहित्यका अनेकन कृति र कृतिकारहरूका योगदानमा राख्नुभएको माथि उल्लेख गरिसकिएको छ। यसैक्रममा महाकवि देवकोटाको अत्यन्तै प्रसिद्ध निबन्ध सङ्ग्रह "लक्ष्मी निबन्ध सङ्ग्रह" मा संकलित आठ निबन्धहरूमा विशिष्ट विमर्श लेख्नुभएको छ। लेख उहाँको 2015 मा...

युक्रेनको इतिहास (दर्पणमा प्रकाशित )

  युक्रेनको दर्दनाक इतिहास पेम्पा तामाङ        रुसले युक्रेनमाथि हमला गरे पछि मलाई कुतूहल भयो किन यसो गरे भनेर। युक्रेन एक स्वतन्त्र राष्ट्र हो र के यसरी कुनै शक्तिशाली राष्ट्रले बिनाकारण छिमेकी मुलुक आक्रमण गर्न सहज हो ? रुसको बारे सामान्य ज्ञान रहे पनि युक्रेन भने मेरोनिम्ति अपरचित मुलुक नै थियो। युद्धको कारण मलाई युक्रेनको बिगत बुझ्न उत्सुकता बड्यो। यसैबीच एन एपलबमको युक्रेनको इतिहास " Red Famine" पढियो। यही किताबलाई आधार बनाएर यो लेख तयार गरिएको छ।       युक्रेनको इतिहास युक्रेनको अर्थ सीमानाको भूमि हो। प्राय : एक देशको अर्को देशसित छुट्याउने प्राकृतिक सीमाना जस्तै नदी , डाँढा , पर्वत , समुद्र हुन्छ तर युक्रेनलाई अन्य छिमेकी देशबाट अलग देखाउने प्राकृतिक सीमाना छैन। यसको नदी पनि बीचमा बहेर जान्छ। यद्यपि युक्रेनको खेतीयोग्य जमिन धेरै र अत्यन्त उर्वर रहेको कारण छिमेकी मुलुकहरूले जहिले आँखा गाडेको बुझिन्छ। युक्रेनको प्राचीन इतिहासमा किभ रुस शहर नवौं शताब्दीतिर रहेको देखिन्छ। युक्रेनी र रुस दुवै जाति यसैलाई पुर्खा...